Schorzenia kręgosłupa dotyczą ogromnej liczby pacjentów i osiągnęły rozmiar epidemii. Przewaga siedzącego trybu życia, coraz powszechniejsza nadwaga, wzrost liczby urazów sportowych i wypadków komunikacyjnych, nadmierne i niekontrolowane obciążanie kręgosłupa oraz starzenie się społeczeństwa sprzyjają narastaniu problemu. Ocenia się, że ponad 80% dorosłej populacji doświadczy dolegliwości kręgosłupa na jakimś etapie swojego życia. Coraz doskonalsze narzędzia diagnostyczne i terapeutyczne, postęp technologii i nowe sposoby leczenia powodują, że wymagania pacjentów wobec lekarzy i terapeutów stale wzrastają. Opieka nad pacjentami ze schorzeniami kręgosłupa staje się coraz bardziej złożona i wymaga ścisłej współpracy specjalistów wielu dziedzin medycyny, zajmujących się diagnostyką, leczeniem zachowawczym, chirurgicznym, czy też leczeniem bólu. Jednocześnie, złożony charakter schorzeń kręgosłupa, liczne źródła wiedzy oraz potrzeba zaangażowania i współpracy specjalistów różnych profesji stanowią często przyczynę zagubienia i frustracji pacjentów borykających się z problemami kręgosłupowymi.

Lekarz rodzinny

Pacjenci odczuwający dolegliwości kręgosłupa trafiają zazwyczaj do lekarza pierwszego kontaktu, który na podstawie badania klinicznego i wywiadu podejmuje pierwszy etap leczenia. Postępowanie na tym etapie polega najczęściej na zastosowaniu leków przeciwbólowych, przeciwzapalnych i rozluźniających mięśnie oraz instruktażu dotyczącym unikania niekorzystnych zachowań przy wykonywaniu czynności życia codziennego (takich, jak noszenie ciężkich przedmiotów, wykonywanie skłonów, czy skrętów).

Rehabilitacja

Integralną częścią leczenia dolegliwości kręgosłupa jest zazwyczaj rehabilitacja. Wykwalifikowani fizjoterapeuci, posługując się zestawami odpowiednich ćwiczeń i zabiegów, zależnych od charakteru choroby, mogą przyczynić się do uzyskania trwałej poprawy i zmniejszenia dolegliwości. Szczęśliwie, większość typowych dolegliwości kręgosłupa zmniejsza się znacząco po 6 tygodniach od rozpoczęcia fizjoterapii. Brak reakcji pacjenta na leczenie zachowawcze jest wskazaniem do podjęcia dalszych działań.

Injekcje (blokady) okołokręgosłupowe

Część pacjentów w trakcie leczenia kręgosłupa zostaje poddana injekcjom okołokręgosłupowym (blokady korzeni nerwowych, blokady stawów międzywyrostkowych, injekcje nadoponowe) w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych. Injekcje wykonywane pod kontrolą wizualną (RTG, TK) stanowią narzędzie diagnostyczne (pomagają zlokalizować źródło dolegliwości bólowych) i terapeutyczne (dają szansę na okresowe zmniejszenie dolegliwości). Zamiarem wykonania injekcji nie jest cofnięcie zmian zwyrodnieniowych, czy też usunięcie przepukliny dyskowej. Injekcja ma na celu zmniejszenie stanu zapalnego w zajętej chorobą okolicy.

Leczenie chirurgiczne

Pacjenci, którzy nie odczuwają zmniejszenia dolegliwości pomimo zastosowania leczenia zachowawczego lub wykazują ubytki neurologiczne są kandydatami do leczenia chirurgicznego. Zabieg operacyjny kręgosłupa powinien być wykonany przez chirurga ortopedę lub neurochirurga, który specjalizuje się w leczeniu schorzeń kręgosłupa. Istnieją nieliczne jednostki chorobowe, pozostające w polu zainteresowań tylko jednej z powyższych specjalności (np. deformacje - ortopedia, guzy rdzenia kręgowego - neurochirurgia). Ogromna większość schorzeń kręgosłupa może być z równym powodzeniem leczona przez lekarzy obu specjalności. Decyzję o podjęciu leczenia u danego specjalisty może ułatwić odpowiedź na pytanie, jak dużą część jego praktyki lekarskiej stanowią pacjenci cierpiący na choroby kręgosłupa.